Widzowie wtorkowego przedstawienia w Bibliotece Raczyńskich usłyszą operę o Tadeuszu Kościuszce, w której kryje się melodia szczególnie ważna dla polskiej historii. W rękopisie dzieła z 1821 roku badacze odnaleźli zapis uznawany prawdopodobnie za najstarszy zachowany w całości zapis nutowy Mazurka Dąbrowskiego.

Inscenizacja odbędzie się w holu biblioteki podczas drugiego Spotkania z Arcydźwiękiem. Publiczność zobaczy operę narodową „Kościuszko nad Sekwaną” F.S. Dutkiewicza do słów K. Majeranowskiego. Jednym z powodów jej wystawienia jest 280. rocznica urodzin Kościuszki.

Melodia starsza niż druk z nutami i słowami

Badacze Biblioteki Raczyńskich natrafili na zapis we współpracy z pianistą Mariuszem Matuszewskim, który przygotował nową orkiestrację opery na potrzeby przedstawienia. Melodia znajduje się w piątym numerze utworu, choć towarzyszą jej inne słowa niż te autorstwa Józefa Wybickiego.

Odkrycie pomaga uzupełnić lukę w historii źródeł dotyczących późniejszego hymnu Polski. Pieśń Legionów ze słowami Wybickiego po raz pierwszy wykonano w 1797 roku w Reggio, ale z tego okresu nie zachowały się ani jej rękopisy, ani autograf. Sam tekst wydrukowano w 1806 roku, a wydanie zawierające zarówno słowa, jak i nuty ukazało się dopiero w 1829 roku. Partytura z biblioteki dokumentuje zatem melodię wcześniej niż to wydanie.

Dawna opera w nowej inscenizacji

Przedstawienie wyreżyserowała Barbara Gutaj-Monowid, a kierownictwo muzyczne objął Jakub Czerski. Tytułowego bohatera zagra Janusz Andrzejewski. W obsadzie są również Magdalena Nowacka-Kleban, Bartłomiej Szczeszek i Marek Szymański. Wystąpią także studenci Akademii Muzycznej oraz uczeń liceum.

Twórcom zależy na tym, by dawny utwór był zrozumiały i atrakcyjny dla współczesnej publiczności. Reżyserka zwraca uwagę na jego humor, psychologiczną wiarygodność bohaterów oraz relacje między postaciami.

Świadectwo narodzin legendy

Historyczne znaczenie opery wykracza poza odnaleziony zapis melodii. „Kościuszko nad Sekwaną” należy do pierwszych scenicznych upamiętnień bohatera po jego śmierci, dzięki czemu pozwala przyjrzeć się początkom jego legendy. Wtorkowe przedstawienie połączy więc prezentację dawnego dzieła z okazją do poznania źródła ważnego dla dziejów polskiego hymnu.

Źródło: Urząd Miasta Poznania